• etemadinia@gmail.com

درسگفتارها

خلاصه­ ای از مباحث سلسله درسگفتارهای هُنرِ مُردَن

جلسه اول؛ برگزار شده در دوازدهم مرداده ماه 1396

نکاتمقدماتی

  1. با آنکه زندگی جدید، آدمی را بیشتر در معرض غافلگیری مرگ قرار داده است اما آدمی همچنان مانند گذشته در ناخودآگاه خویش، مرگ را درباره خود باور ندارد و تنها به مرگ دیگران معترف است. مواجهه با مرگ دیگران نیز گاهی نتیجه معکوس بر جای می گذارد؛ گویی ایمان به نامیرایی خویشتن با شنیدن خبر مرگ دیگران در ما قوّت می گیرد. دیگران مُردند و من همچنان زنده­ام. شاید از این روست که نخستین واکنش عموم افراد در مواجهه با مرگ قریب­الوقوع خویش، انکار است.
  2. نخستین گام در مسیر مواجهه شایسته با مرگ، تلاش برای پذیرش مرگ به عنوان رویدادی است که درباره «من» واقع خواهد شد.
  3. آنچه در این درسگفتارها موضوع بحث و تأمل نیست، عبارت است از:

الف) کیفیت حیات پس از مرگ

ب) براهین دالّ بر حیات پس از مرگ

  1. آنچه در این درسگفتارها موضوع بررسی­های ما است، عبارت است از:

الف) تأمل در باب چیستی مرگ

ب) نحوه مواجهه شایسته و کامیاب با آن

در بخش دوم، موضوع این بررسی­ها تا حدی با مباحث مرگ­شناسی یا تاناتولوژی(thanatology) مرتبط است با این تفاوت که تداوم حیات آگاهی انسان بعد از مرگ و وجود و اصالت ساحتی غیرمادی در انسان مفروض انگاشته شده است. تاناتولوژیست­ها عموماً مرگ را پایان زندگی انسان به شمار می آورند.

م. اعتمادی نیا

طرحی از نظام تربیتی در اسلام

طرحی از نظام تربیتی اسلام

م. اعتمادی نیا

جبر و اختیار؛  جستاری در مفهوم­شناسی و اقسام رویکردها

neuroscience-determinism-726x400جبر واختيار «مسئله»‌اي است نیازمند به راه حل و از آن نوع مسئله‌های بشری است که قدمت و تاریخی بسیار طولانی دارد و شاید سخن گزافی نباشد اگر بگوییم از روزگاری که بشر به تفکر عقلانی پرداخت، این مسئله برایش مطرح بود که «آیا کنش‌های ما در این عالم آزادانه و از سرِ اختیار است یا ما تحت تأثیر نیروهایی در این عالم هستیم که آنها بر ما حکم می‌رانند؟» این پرسش مهمی است که در همه‌ی ادوار تاریخ، مسئله و دغدغه‌ی انسان خردمند و اندیشمند بوده است. این مسئله در طول تاریخ در بسترها و زمینه­های مختلفی مطرح شده است؛ به این معنا که فیلسوفان به عنوان یک مسئله‌ی فلسفی درباره‌ی آن بحث‌های بسیار طولانی و مفصلی کرده‌اند. متکلمان و الهیدانان هم از آن جهت که این مسئله با بعضی از آموزه­های دینی آنها مرتبط بوده است، بحث‌های بسیار مفصلی در این باره انجام داده­اند. امروزه در حوزه‌ی علوم تجربی نيز این مسئله محل تأمل و بررسي است. ما در ادامه، ضمن کند و کاوی مفهوم­شناسانه درباره جبر و اختیار، به اقسام رویکرد‌ها نسبت به این مسئله خواهیم پرداخت و آنگاه پاسخ­های ناظر به این مسئله را در بستر فلسفه و کلام اسلامی پی خواهیم گرفت.

م. اعتمادی نیا