• etemadinia@gmail.com

Monthly Archives:می 2016

تأملی در باب تبيين‌هاي كوانتومي از تجربه نزدیک به مرگ

tumblr_n2u7eeeVzw1swwbueo1_1280در سال‌هاي اخير، نظرگاه فيزيك كوانتوم كه مدعي ارائه تفسيري جديد از رابطه ميان ماده و آگاهي است، در بحث از تجربه‌هاي نزديك به مرگ نيز محل توجه واقع شده است.  از آنجا كه به اعتقاد برخي از محققان، تجربه نزديك به مرگ در وضعيت آگاهي بدون كالبد و در فضا ـ زماني متفاوت از دستگاه فضا ـ زمان متعارف ما محقق مي‌شود، در نهايت مي‌تواند منجر به اثبات تئوري كوانتوم در فيزيك و ابطال برخي مفاهيم فلسفي گردد. (Elsaesser Valarino,1997:8-9) بر اين اساس، پاره‌اي از پژوهشگران با استناد به برخي يافته‌هاي فيزيك كوانتوم و اصولي در فيزيولوژي و فراروان‌شناسي، تبيين‌هاي تازه‌اي از اين پديده به دست داده‌اند.

م. اعتمادی نیا

جبر و اختیار؛  جستاری در مفهوم­شناسی و اقسام رویکردها

neuroscience-determinism-726x400جبر واختيار «مسئله»‌اي است نیازمند به راه حل و از آن نوع مسئله‌های بشری است که قدمت و تاریخی بسیار طولانی دارد و شاید سخن گزافی نباشد اگر بگوییم از روزگاری که بشر به تفکر عقلانی پرداخت، این مسئله برایش مطرح بود که «آیا کنش‌های ما در این عالم آزادانه و از سرِ اختیار است یا ما تحت تأثیر نیروهایی در این عالم هستیم که آنها بر ما حکم می‌رانند؟» این پرسش مهمی است که در همه‌ی ادوار تاریخ، مسئله و دغدغه‌ی انسان خردمند و اندیشمند بوده است. این مسئله در طول تاریخ در بسترها و زمینه­های مختلفی مطرح شده است؛ به این معنا که فیلسوفان به عنوان یک مسئله‌ی فلسفی درباره‌ی آن بحث‌های بسیار طولانی و مفصلی کرده‌اند. متکلمان و الهیدانان هم از آن جهت که این مسئله با بعضی از آموزه­های دینی آنها مرتبط بوده است، بحث‌های بسیار مفصلی در این باره انجام داده­اند. امروزه در حوزه‌ی علوم تجربی نيز این مسئله محل تأمل و بررسي است. ما در ادامه، ضمن کند و کاوی مفهوم­شناسانه درباره جبر و اختیار، به اقسام رویکرد‌ها نسبت به این مسئله خواهیم پرداخت و آنگاه پاسخ­های ناظر به این مسئله را در بستر فلسفه و کلام اسلامی پی خواهیم گرفت.

م. اعتمادی نیا